*AHISKALI*
06.10.2008, 19:10
İdam cezası, veya ölüm cezası, devletler tarafından uygulanabilen en sert cezadır. Kişi idam cezasına çarptırıldığında, infaz, kişinin yaşamına kanuna uygun bir şekilde (çoğu zaman hapishanede) son verildiği zaman gerçekleşir. Tarihte, kanun suçlularının ve siyasi karşıtların idam edilmesi neredeyse bütün toplumlar tarafından suçu cezalandırmak ve siyasi ihtilafları bastırmak amacıyla kullanılmıştır.
İdam cezası, uygulandığı çoğu yerde, önceden tasarlanmış cinayet, casusluk, vatana ihanet veya askeri adalet kapsamında kullanılır. Çoğunluğu Müslüman olan bazı ülkelerde, zina ve oğlancılık gibi cinsel suçlar, ve din değiştirme gibi dini suçlar idam cezasını kapsayan yasaya aykırı davranışlar arasında yer alır. Birçok ülkede, uyuşturucu kaçakçılığı da kişiyi idam cezasına çarptırmaya yetecek bir suç sayılır. Çin'de, insan kaçakçılığı ve ciddi yolsuzluk davaları idam cezası ile sonuçlanabilir. Dünya çapındaki askeriyelerde, askeri mahkemeler korkaklık, firar, asilik ve ayaklanma gibi suçlarda idam cezasını uygulamıştır.
İdam cezası tartışmalı bir konudur. İdam cezasını destekleyenler, kişiyi suç işlemeden caydırdığını ve cinayet gibi bazı suçlarda hakedilen cezanın verildiğini iddia ediyorlar. İdam cezası karşıtları, ömür boyu hapis cezası ile caydırıcılık konusunda hiçbir farkı olmadığını, insan haklarını çiğnediğini, yanlış infazlara yol açtığını, azınlıkta olanlara ve fakirlere ayrımcılık yaptığını iddia ediyorlar.
DNA kanıtları idam davalarının çok azında mevcut olmasına rağmen, Amerika'da 1992 yılından bu yana, senede birden fazla kişinin beraat etmesine sebep olmuştur.[1] Birleşik Krallık'ta yakın zamanda yeniden gözden geçirilen davalar, 1950 ve 1953 yıllarında idam edilenler arasında, bir kişinin af edilmesi ve üç kişinin de beraati ile sonuçlanmıştır
İdam cezasının küresel dağılımı
Dünyada, demokratik ülkeler arasında Avrupa ve Latin Amerika devletleri idam cezasını yürürlükten kaldırmıştır (Amerika Birleşik Devletleri, Guatemala ve Karayipler haricinde). Asya ve Afrika'da bulunan demokrasilerde ise idam cezası halen yürürlüktedir. Demokratik olmayan ülkelerde idam cezasının kullanımı yaygındır.
[Üye Olmayanlar Linkleri Göremez]
2006 yılında gerçekleştirilen infazlar
Hindistan'da idam yöntemi olarak suçluların fillerin ayakları altında ezilerek parçalanması
Meksika Devrimi'nde kurşuna dizilerek idam edilen Arcadio Jiménez, Hilario Silva ve Marcelino Martínez (28 Nisan 1900)Sıralama Ülke İnfaz sayısı
1 Çin 1,110+
2 İran 177
3 Pakistan 82
4 Irak 65+
4 Sudan 65+
5 Amerika Birleşik Devletleri 53
6 Suudi Arabistan 39+
7 Yemen 30+
8 Vietnam 14
9 Kuveyt 10+
10 Somali 7+
11 Singapur 5+
12 Japonya 4
12 Malezya 4
12 Mısır 4+
12 Ürdün 4+
13 Bahreyn 3
13 Moğolistan 3
13 Endonezya 3+
14 Kuzey Kore 2
14 Suriye 2
14 Uganda 2
15 Bangladeş 1
15 Botsvana 1
15 Ekvator Ginesi 1
Toplam 1,591
İdam cezası karşıtlarının nedenleri
Evrensel İnsan Hakları'nın 5. maddesini ihlal ediyor.
Suçluları suç işlemekten caydırmıyor. Örneğin, idam cezasını destekleyen ABD idam cezasına karşıt Avrupa ülkelerine göre daha yüksek bir suç oranına sahiptir.
Bazı kişiler infazlarına dakikalar kala ortaya çıkan yeni deliller sebebiyle affedilmiş, beraat etmiş veya yeni dava açmalarına izin verilmiştir. Amerika'da idam cezasının 1976 yılında yeniden yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 100 kişi idamdan kurtulmuştur.
Şiddetle yanıt verilince, idam cezasının kaldırılmasını destekleyen bazı kişiler toplumun daha şiddetli bir hale geleceğine inaniyorlar çünkü idam cezası devlet tarafından uygulanan bir şiddet haline geliyor.
Suç işlemiş insanların doğru yolu bulup toplumun yeniden bir parçası olmalarını engelliyor.
İdam cezası destekçilerinin nedenleri
Burada esas olan suçluları veya suç işlemeye niyetleri olanları caydırmak değil insanların vicdanındaki adaleti ve adalete olan güveni sağlamaktır.
Suçluları caydırır.
Suçlu cinayet işlediğinde, kendi yaşama hakkını kaybetmiştir, ve bu nedenle hayatını yaşamaya layık değildir.
Suçluyu idam etmek, onun ilerde yeniden suç işlememesini sağlar.
Suçlunun yaşamasına izin verilmediği takdirde, mağdur aile adaletin yerine geldiğine inanır.
Eğer ömür boyu hapis ile cezalandırılırsa, suçlu hapishanede yeniden diğer bir suçluyu veya hapishane personelini öldürebilir ve cezası artamaz.
İdam Cezası Çeşitleri
ABD'de Kullanılan elektrikli sandalyeAç bırakma
Asarak öldürme (Mısır, İran, Japonya, Ürdün, Pakistan, Singapur ve diğer ülkelerde uygulanıyor[2])
Ateş açma ekibi ile öldürme
Ateş açma (tek kişilik, mahkumun ensesinden silah ile ateş atılır.)
Boğazlama, boğazını sıkarak öldürme
Çarmıha germe
Ezerek öldürme (Asya ülkelerinde çoğunlukla görülmekle beraber genellikle fillerle yapılır)
Elektrik verme, elektrikli sandalye ile öldürme (ABD'de uygulanıyor[2])
Gaz odaları
Giyotin ile öldürme
Kılıçla mahkumun başını kesme (Suudi Arabistan'da uygulanıyor[2])
Öldürücü iğne, enjeksiyon (ABD, Çin, Guatamala, Tayland'da uygulanıyor[2])
Susuz bırakma
Taşlama (Afganistan ve İran'da uygulanıyor[2])
Testereleme (Mahkum ilk başta canlı kalacak şekilde ayakları yukarda asılır ve bacak aralarından başlanarak ikiye bölünür.)
Yavaş dilimleme
Yılan çukuru ile öldürme
İdam cezası, uygulandığı çoğu yerde, önceden tasarlanmış cinayet, casusluk, vatana ihanet veya askeri adalet kapsamında kullanılır. Çoğunluğu Müslüman olan bazı ülkelerde, zina ve oğlancılık gibi cinsel suçlar, ve din değiştirme gibi dini suçlar idam cezasını kapsayan yasaya aykırı davranışlar arasında yer alır. Birçok ülkede, uyuşturucu kaçakçılığı da kişiyi idam cezasına çarptırmaya yetecek bir suç sayılır. Çin'de, insan kaçakçılığı ve ciddi yolsuzluk davaları idam cezası ile sonuçlanabilir. Dünya çapındaki askeriyelerde, askeri mahkemeler korkaklık, firar, asilik ve ayaklanma gibi suçlarda idam cezasını uygulamıştır.
İdam cezası tartışmalı bir konudur. İdam cezasını destekleyenler, kişiyi suç işlemeden caydırdığını ve cinayet gibi bazı suçlarda hakedilen cezanın verildiğini iddia ediyorlar. İdam cezası karşıtları, ömür boyu hapis cezası ile caydırıcılık konusunda hiçbir farkı olmadığını, insan haklarını çiğnediğini, yanlış infazlara yol açtığını, azınlıkta olanlara ve fakirlere ayrımcılık yaptığını iddia ediyorlar.
DNA kanıtları idam davalarının çok azında mevcut olmasına rağmen, Amerika'da 1992 yılından bu yana, senede birden fazla kişinin beraat etmesine sebep olmuştur.[1] Birleşik Krallık'ta yakın zamanda yeniden gözden geçirilen davalar, 1950 ve 1953 yıllarında idam edilenler arasında, bir kişinin af edilmesi ve üç kişinin de beraati ile sonuçlanmıştır
İdam cezasının küresel dağılımı
Dünyada, demokratik ülkeler arasında Avrupa ve Latin Amerika devletleri idam cezasını yürürlükten kaldırmıştır (Amerika Birleşik Devletleri, Guatemala ve Karayipler haricinde). Asya ve Afrika'da bulunan demokrasilerde ise idam cezası halen yürürlüktedir. Demokratik olmayan ülkelerde idam cezasının kullanımı yaygındır.
[Üye Olmayanlar Linkleri Göremez]
2006 yılında gerçekleştirilen infazlar
Hindistan'da idam yöntemi olarak suçluların fillerin ayakları altında ezilerek parçalanması
Meksika Devrimi'nde kurşuna dizilerek idam edilen Arcadio Jiménez, Hilario Silva ve Marcelino Martínez (28 Nisan 1900)Sıralama Ülke İnfaz sayısı
1 Çin 1,110+
2 İran 177
3 Pakistan 82
4 Irak 65+
4 Sudan 65+
5 Amerika Birleşik Devletleri 53
6 Suudi Arabistan 39+
7 Yemen 30+
8 Vietnam 14
9 Kuveyt 10+
10 Somali 7+
11 Singapur 5+
12 Japonya 4
12 Malezya 4
12 Mısır 4+
12 Ürdün 4+
13 Bahreyn 3
13 Moğolistan 3
13 Endonezya 3+
14 Kuzey Kore 2
14 Suriye 2
14 Uganda 2
15 Bangladeş 1
15 Botsvana 1
15 Ekvator Ginesi 1
Toplam 1,591
İdam cezası karşıtlarının nedenleri
Evrensel İnsan Hakları'nın 5. maddesini ihlal ediyor.
Suçluları suç işlemekten caydırmıyor. Örneğin, idam cezasını destekleyen ABD idam cezasına karşıt Avrupa ülkelerine göre daha yüksek bir suç oranına sahiptir.
Bazı kişiler infazlarına dakikalar kala ortaya çıkan yeni deliller sebebiyle affedilmiş, beraat etmiş veya yeni dava açmalarına izin verilmiştir. Amerika'da idam cezasının 1976 yılında yeniden yürürlüğe girmesinden bu yana yaklaşık 100 kişi idamdan kurtulmuştur.
Şiddetle yanıt verilince, idam cezasının kaldırılmasını destekleyen bazı kişiler toplumun daha şiddetli bir hale geleceğine inaniyorlar çünkü idam cezası devlet tarafından uygulanan bir şiddet haline geliyor.
Suç işlemiş insanların doğru yolu bulup toplumun yeniden bir parçası olmalarını engelliyor.
İdam cezası destekçilerinin nedenleri
Burada esas olan suçluları veya suç işlemeye niyetleri olanları caydırmak değil insanların vicdanındaki adaleti ve adalete olan güveni sağlamaktır.
Suçluları caydırır.
Suçlu cinayet işlediğinde, kendi yaşama hakkını kaybetmiştir, ve bu nedenle hayatını yaşamaya layık değildir.
Suçluyu idam etmek, onun ilerde yeniden suç işlememesini sağlar.
Suçlunun yaşamasına izin verilmediği takdirde, mağdur aile adaletin yerine geldiğine inanır.
Eğer ömür boyu hapis ile cezalandırılırsa, suçlu hapishanede yeniden diğer bir suçluyu veya hapishane personelini öldürebilir ve cezası artamaz.
İdam Cezası Çeşitleri
ABD'de Kullanılan elektrikli sandalyeAç bırakma
Asarak öldürme (Mısır, İran, Japonya, Ürdün, Pakistan, Singapur ve diğer ülkelerde uygulanıyor[2])
Ateş açma ekibi ile öldürme
Ateş açma (tek kişilik, mahkumun ensesinden silah ile ateş atılır.)
Boğazlama, boğazını sıkarak öldürme
Çarmıha germe
Ezerek öldürme (Asya ülkelerinde çoğunlukla görülmekle beraber genellikle fillerle yapılır)
Elektrik verme, elektrikli sandalye ile öldürme (ABD'de uygulanıyor[2])
Gaz odaları
Giyotin ile öldürme
Kılıçla mahkumun başını kesme (Suudi Arabistan'da uygulanıyor[2])
Öldürücü iğne, enjeksiyon (ABD, Çin, Guatamala, Tayland'da uygulanıyor[2])
Susuz bırakma
Taşlama (Afganistan ve İran'da uygulanıyor[2])
Testereleme (Mahkum ilk başta canlı kalacak şekilde ayakları yukarda asılır ve bacak aralarından başlanarak ikiye bölünür.)
Yavaş dilimleme
Yılan çukuru ile öldürme