[abircan]

Kamu eğitim harcamalarını genç nüfusa bölersek...-Meral Tamer(Milliyet)
17 Mayıs 2007 -

Milli Eğitim Bakanlığı'nın açıkladığı eğitim harcamalarının GSYH'daki payı, Türkiye için yanıltıcı bir istatistik

Gerek Başbakan Erdoğan, gerekse Milli Eğitim Bakanı Hüseyin Çelik, her fırsatta AKP hükümetinin eğitime verdiği önemin altını çiziyorlar. İlk ve orta öğretimde, son 4 yılda açılan okul ve yurt sayısının, geçmiş iktidar dönemlerinden kat kat fazla olduğuna dikkat çekiyorlar. Kamu eğitim harcamalarının GSYH içindeki payının artmakta olduğunu vurguluyorlar. İlk kez AKP iktidarında bütçede eğitime ayrılan payın, savunmaya ayrılan paydan daha fazla olduğunun altını çiziyorlar -ki doğrudur.

Oysa kamu eğitim harcamalarının GSYH'daki payı, Türkiye gibi genç nüfusa sahip ülkeler için yanıltıcı bir istatistik. Boğaziçi Üniversitesi Sosyal Politika Forumu Eşbaşkanı Prof. Dr. Ayşe Buğra rakamları önümüze koydu:

Onlar ve biz

Üstteki tabloda da görebileceğiniz gibi Avrupa Birliği'nin istatistik birimi olan EUROSTAT'ın 2006 verilerine göre kamu eğitim harcamalarının GSYH'daki payına bakacak olursak, durumumuz pek de fena sayılmaz. Örneğin komşumuz Yunanistan'da eğitim harcamalarının GSYH'daki payı % 3.94, bizdeyse % 3.74.

Ancaaak... Bu harcamaların ağırlıklı olarak yapıldığı 0 - 19 yaş grubu esas alındığında bambaşka bir tablo ortaya çıkıyor. Yunanistan'da kamu, 0 - 19 yaş grubundaki her çocuk için yılda 2 699 euroluk eğitim harcaması yaparken, Türkiye'de bu rakam yılda sadece 292 euro!

Bırakın Yunanistan'ı, Bulgaristan ve Romanya'da bile 0 - 19 yaş arası gruba yapılan kamu eğitim harcamaları bizimkinden yüksek; Bulgaristan'da 451, Romanya'da 337 euro.

Rakamlara yansımayan

Gerek Başbakan Erdoğan, gerekse Milli Eğitim Bakanı Çelik yine her fırsatta, kendi iktidar dönemlerinde ilköğretimde okul kitaplarının öğrencilere bedava dağıtıldığını, ailelerin çocuklarını okula göndermelerini teşvik için başarılı kampanyalar düzenlediklerini, okulların büyük ölçüde bilgisayarlaştığını, "hayırseverleri" teşvik için eğitim yatırımlarına % 100 vergi indirimi getiren yasal düzenlemeyi "Eğitime % 100 destek" sloganıyla kampanyaya dönüştürdüklerini anlatıyorlar -ki bunlar da doğrudur.

Ancak bunlarda şeffaflık, hesap verebilirlik yoktur, yapılan harcamalar istatistiklere de yansımaz. Hatta tam tersine "şaibe" ve "keyfilik" vardır.

Anadolu gezilerimizde hep aynı şikâyetle karşılaşırız: Kendisi daha yoksul olduğu halde CHP'li olduğu için çocuğu eğitim yardımı alamamış, AKP'ye oy veren komşunun çocuğu almıştır. Ya da milletvekilinin torpili olduğu için yeni okul o kasabaya değil de ötekine yaptırılmıştır.

Parayı veren "hayırsever" ise çoğu kez, Ankara'da başka bir işini bu yolla halletmekle itham edilir -ki kimi örneklerde bu da doğrudur.

Kamu eğitim harcamaları, nasıl keyfilikten kurtarılıp istatistiklere yansır hale getirilir bilemiyorum, ancak kendi dönemlerinde büyük hamleler yaparak Türkiye'ye sınıf atlattıklarını iddia eden AKP hükümetinin "başarılarının", istatistiklere de yansıması gerekmez mi?