Fransa meclisi genel kurulu, 1915 olaylarının 'soykırım' olmadığı yönündeki ifadelerin suç sayılmasını öngören yasa teklifi 38 oyla geçti. Yasayla birlikte artık Ermeni dernekleri de konuyla ilgili dava açma hakkı kazandı. Yasanın, tarihçileri ve bilim insanlarını kapsam dışı bırakması teklifi ise kabul görmedi. Artık 'soykırım' demeyen bilim insanları bile cezalandırılacak.
Genel kuruldaki oturuma 577 milletvekilinden sadece 70'e yakını katıldı. İki maddeden oluşan teklif, oy çokluğuyla kabul edildi. Teklifin görüşülmesi yaklaşık dört saat sürdü.
7 Aralık'ta Fransa meclisi yasalar komisyonunda kabul edilen teklifin, başkanlık divanında hükümetin de itiraz etmemesi üzerine resmen gündeme alınması kararlaştırılmıştı.Yasa teklifinde, "Fransız yasaları tarafından tanınan soykırımların reddi, bir yıl ve 45 bin avro para cezasına çarptırılır" ifadesi yer alıyor. Fransa parlamentosu, 29 Ocak 2001 tarihinde, "Fransa, 1915 yılındaki Ermeni soykırımını tanır" ifadesiyle kaleme alınan bir yasayı onaylamıştı.
Fransa meclisi, 1915 olaylarıyla ilgili Ermeni iddialarının reddinin suç sayılmasını öngören bir yasa teklifini 2006 yılında onaylamıştı. Ancak Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, bu teklifin senatoya gelmesini engellediği için teklif yasalaşmamıştı.
Fransa'daki Sosyalistler, bu yasa teklifini Mayıs ayında senato gündemine getirmiş, ancak ezici bir çoğunlukla teklifin oylanma önerisi reddedilmişti.
Teklifin mecliste kabul edilmesi yasalaşması anlamına gelmiyor. Şimdi Senato'nun onayı gerekiyor.
Fransa'da cumhurbaşkanlığı seçimleri nisan ayında yapılacak ve teklifi daha önce engelleyen Cumhurbaşkanı Sarkozy'nin şimdi desteklediği teklif ile seçimleri düşündüğü yorumları yapılıyor.
PARİS BÜYÜKELÇİSİ ANKARA'YA ÇAĞRILDI
Fransa’nın 1915 olaylarının 'soykırım' olmadığı yönündeki ifadelerin suç sayılmasını öngören yasa teklifini kabul etmesinin ardından, Türkiye, Paris Büyükelçisi Tahsin Burcuoğlu'nu Ankara'ya geri çekti.
Fransa'nın da diplomatik teamül gereği, Ankara'daki Büyükelçisini Paris'e geri çağırması bekleniyor.
Türk bakan milletvekili ve diğer üst düzeyde bürokratların Fransa'ya yapacağı ziyaretlerin askıya alınması bekleniyor.
2001 yılında kabul edilen yasanın ardından Türkiye eski Paris Büyükelçisi Sönmez Köksal'ı Ankara'ya geri çekerken, Fransa'ya yapılan bütün resmi ve özel ziyaretler askıya alınmıştı.
-İSVİÇRE DE İNKAR YASASINI TANIYOR-
Fransa’dan sonra İsviçre’de 2003’de İsviçre Parlamentosu’nun alt kanadı olan Ulusal Konsey sözde Ermeni soykırımını tanıyan bir tasarıyı kabul ederek Fransa’dan sonra “Ermeni soykırımı”nı resmen tanımıştı.
İsviçre, 2005 yılında ise Ermeni olaylarının soykırım olmadığını söyleyenlere ceza öngören yasayı kabul etmişti.
Türkiye İsviçre’nin kararını bir nota ile protesto edip “kararı şiddetle kınadığını” açıklamıştı ve Türkiye ve Fransa arasındaki diplomatik ilişkiler sarsılmıştı.
Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu, 2004’de Türkgücü Derneği tarafından Winterhur’da düzenlenen bir konferansta Ermeni iddialarının aksini savunan bir tebliğ verince İsviçre makamları Halaçoğlu hakkında tutuklama kararı çıkarmıştı.
Fransız Senatosu'na gidecek
Tasarı senatoya geldiğinde ‘değişiklik önergesi verilmeden’ geçerse yasalaşabilecek. Değişiklik önergesi verirse yeniden ulusal mecliste ele alınacak. Parlamento yasayı görüştüğü akşam 9 Ocak’a kadar sürecek Noel tatiline girecek. Bu tarihte parlamentodan geçen yasa senatoya sevk edilecek. Cumhurbaşkanlığı seçimleri nedeniyle her iki meclis de 22 Şubat’ta yeniden tatile girecek. Yasa bu tarihe kadar yetişmezse kadük (geçersiz) kalacak.
Yasa neden değişti?
Fransa Ulusal Meclisi’nin Anayasa Komisyonu’nda bir yıldır görüşülen tasarı ilk önce “Irkçılıkla mücadele ve Ermeni soykırımını inkâr edenlerin cezalandırılmasına ilişkin yasa tasarısı” başlığını taşıyordu. Ancak komisyon Türkiye’den gelecek tepkilerle adını “Yasayla kabul edilen soykırımların inkârının cezalandırılmasına ilişkin yasa” olarak değiştirilerek Yahudi soykırımını inkârına ilişkin suçları da kapsar hale getirildi.
Yasa ne getiriyor?
İktidar vekili Valerie Boyer’in sunduğu ve hükümetin de desteklediği yasa tasarısı, ‘Fransa’da varlığı yasayla kabul edilen Ermeni soykırımını inkâr edenlere en fazla 1 yıla kadar hapis ve 45 bin Euro’ya kadar para cezası verilmesini’ öngörüyor. 2001’de 1915 olayları Ermeni soykırımı diye tanınmıştı.
Kimler dava açabilecek?
Soykırımı inkâr konusunda kamu davası açılamayacak. Ancak suçtan zarar gördüğünü ileri süren kişiler ya da dernekler dava açma yetkisine sahip olacak.
Kimler yargılanabilecek?
Yasaya göre, ikinci bir kişiyle konuyu tartışan her hangi bir Türk’ten, bunu bir panelde anlatan bir uzmana, konuyu araştıran bilim adamı ve tarihçilerden siyasetçilere ve bunu basın yoluyla yayan gazetecilere kadar, “Ermeni soykırımının olmadığını, hatta olması konusunda şüpheleri olduğunu” açıklayan herkes yargılanabilecek. Ancak yasanın nasıl uygulanacağı, yasa çıktıktan sonra ilgili bakanlık tarafından yayınlanacak yönetmelik ve genelgeler ile netlik kazanacak.
Basına da ceza var mı?
Yasayla, 1881 tarihli Basın Yasası’na da atıfta bulunularak, inkârın basın yayın yoluyla yayınlanması da yasaklanıyor. Bu durumda medyada yer alabilecek “sözde soykırım” ifadesi Fransa’da suç teşkil edecek. Yayın kuruluşu da kanun karşısında sorumlu tutulacak. Ancak yargılama usulleri ve cezalar çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenecek.